www.gynekologoi.gr

Τηλ. επικοινωνίας: 6937.422544 - 23130.14196

Ακράτεια Ούρων

Συχνότητα - Είδη - Διάγνωση - Αντιμετώπιση

 

Πόσο συχνή είναι η Ακράτεια Ούρων στις γυναίκες ?

Εμφανίζεται σε όλες τις ηλικίες, αλλά συχνότερα στις μεγαλύτερες ηλικίες. Περίπου 4 στις 100 ενήλικες γυναίκες έχουν ακράτεια. 10 εκατομμύρια γυναίκες στις ΗΠΑ, 3 εκατομμύρια στην Μεγ.Βρεττανία και περίπου 200.000 στην Ελλάδα αναφέρεται ότι πάσχουν από κάποιας μορφής ακράτεια. 1 στις 5 γυναίκες ηλικίας άνω των 40 ετών πάσχουν από ακράτεια.
Ο αριθμός αυτός είναι ακόμα μεγαλύτερος αν αναλογιστεί κανείς ότι πολλές γυναίκες δεν αναφέρουν καν το πρόβλημά τους στον ιατρό, εξαιτίας του φόβου ή ντροπής. Επίσης αρκετές γυναίκες έχουν την λανθασμένη εντύπωση ότι η ακράτεια είναι φυσιολογική στην μεγάλη ηλικία και ότι είναι αθεράπευτη, κάτι που είναι λάθος.

 

Υπάρχουν διάφοροι τύποι ακράτειας , με τους πιο συχνούς τύπους να είναι η Ακράτεια από προσπάθεια και η Ακράτεια έπειξης:

 Ακράτεια από προσπάθεια
Εμφανίζεται όταν οι μύες του πυελικού εδάφους έχουν χαλαρώσει και δεν μπορούν πια να συγκρατήσουν τα ούρα μέσα στην κύστη και την ουρήθρα κλειστή. Έτσι οποιαδήποτε αύξηση της πίεσης στην κύστη, που επέρχεται σε διάφορες καταστάσεις όπως με το φτάρνισμα, τον βήχα, την σωματική άσκηση (πηδηματάκια ή και τρέξιμο) ή κάποιες φορές και με τις κινήσεις του σώματος, μπορόυν να προκαλέσουν απώλεια ούρων. Κάποιες γυναίκες εμφανίζουν απώλεια ούρων και κατά την συνουσία.
Οι μύες του πυελικού εδάφους μπορούν να χαλαρώσουν από διάφορα αίτια:
• Εγκυμοσύνη και τοκετός: προκαλείται διάταση των μυών που σε κάποιους μύες φτάνει και πάνω από το ανώτατο όριο ενός μυ να επανέρχεται στην αρχική του μορφή κατόπιν διάτασης.
• Εμμηνόπαυση: έλλειψη οιστρογόνων κάνει τους μύες αδύναμους.
• Ηλικία: οι μύες χαλαρώνουν φυσιολογικά με το πέρασμα των χρόνων
• Παχυσαρκία: προκαλείται πίεση στους μύες από το μεγάλο βάρος.

 Ακράτεια έπειξης.(ασταθής κύστη ή υπεραντιδραστική κύστη):
Είναι η δέυτετη πιό συχνή αιτία. Συμβάινει όταν η γυναίκα αισθάνεται την έπειξη για ούρηση, όπου υπάρχει διαφυγή ούρων προτόυ φτάσει η γυναίκα στην τουαλέτα. Η κύστη συσπάται απότομα και δεν υπάρχει σωστός έλεγχος της σύσπασης. Στις πιό πολλές περιπτώσεις δεν γνωρίζουμε γιατί συμβαίνει αυτό. Φάινεται πως οι μύες και η κύστη στέλνουν λανθασμένα ερεθίσματα στον εγκέφαλο για το πόσο γεμάτη είναι η κύστη και η γυναίκα αισθάνεται την κύστη της πιό γεμάτη από ότι είναι πραγματικά. Ακράτεια έπειξης συμβαίνει επίσης και σε παθησεις του εγκεφάλου και των νέυρων, πχ σε εγκεφαλικό επεισόδια ή νόσο Παρκινσον, ή Σκλήρυνση κατά πλάκας ή σε τράυματα της σπονδυλικής στήλης.
Τα συμπτώματα της υπεραντιδραστικής κύστης είναι:
o Συχνουρία- >8 φορές την ημέρα και >2 την νύχτα
o Εντονη έπειξη- ξαφνική και έντονη ανάγκη για ούρηση
o Ακράτεια ούρων-έπειτα από έντονη έπειξη
o Νυχτουρία- νυχτερινό ξύπνημα για ούρηση.

 Μικτή ακράτεια:
Συνδυασμός ακράτειας στρες και ακράτειας από έπειξη.Αρκετές γυναίκες παραπονιούνται και για τους 2 τύπους ακράτειας. Ανάλογα με την περίπτωση κάποιος από τους 2 τύπους μπορεί να αποτελεί το πρωτεύον πρόβλημα.

 

Τι είναι ο ουροδυναμικός έλεγχος και πως διενεργείται?

Ο ουροδυναμικός εξοπλισμός διαφέρει ανάλογα με το μηχάνημα και το μέγεθος. Ο ουροδυναμικός έλεγχος είναι εντελώς ανώδυνος και δεν απαιτεί καθόλου αναισθησία.
Κατά τον έλεγχο, η κύστη γεμίζει με αποστειρωμένο υγρό με 2 μικρούς πλαστικούς καθετήρες, όπου ο ένας εισάγεται στην είσοδο της ουρήθρας και ο άλλος στην είσοδο του κόλπου ή του πρωκτού. Οι μικροί αυτοί καθετήρες είναι συνεδεμένοι με σένσορες που μεταδίδουν τις πιέσεις της κύστης και των μυών του πυελικού εδάφους στον ηλεκρονικό υπολογιστή. Η διαδικασία διαρκεί 15 λεπτά, και κατά την διάρκεια της διαδικασίας ζητείται από την ασθενή κατά τακτά διαστήματα να βήξει, να σταθεί όρθια και να αναφέρει οποιοδήποτε αίσθημα πλήρωσης, έπειξης ή πόνου έχει.

Ο ουροδυναμικός έλεγχος μπορεί να απαντήσει στις παρακάτω ερωτήσεις :
• Υπάρχουν υπολειπόμενα ούρα ή όχι?
• Πόσο καλή είναι η ροή των ούρων?
• Ποιά η πίεση με την οποία γεμίζει η κύστη?
• Πότε είναι το πρώτο αίσθημα πλήρωσης, το φυσιολογικό αίσθημα και το έντονο αίσθημα πλήρωσης?
• Υπάρχει υπερεαισθησία ή ελαττωμένη αισθητικότητα στην κύστη?
• Παρατηρούνται ή όχι απρόκλητες συσπάσεις της κύστης?
• Ποιά η χωρητικότητα της κύστης? Είναι φυσιολογική?
• Είναι φυσιολογική ή όχι η ροή των ούρων?
• Υπάρχει υποψία απόφραξης ή όχι?
Ο συνδυσαμός του ουροδυναμικού ελέγχου με το ιστορικό και την κλινική εξέταση θα οδηγήσει στις σωστές αποφάσεις για την απαιτούμενη στρατηγική αντιμετώπισης ανάλογα με το πρόβλημα.

 

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΚΡΑΤΕΙΑΣ ΑΠΟ ΕΠΕΙΞΗ: ΦΑΡΜΑΚΑ
Τα αντιχολινεργικά φάρμακα είναι μια κατηγορία φαρμάκων που χρησιμοπουούνται σήμερα σαν πρώτη γραμμά αντιμετώπισης της ακράτειας από έπειξη. Τα φάρμακα αυτά εμπιδίζουν τις απρόκλητες συσπάσεις της κύστης που προκαλούν απώλεια ούρων. Επίσης βοηθούν σημαντικά στα συμπτώματα της συχνουρίας, της συχνής έπειξης και νυχτερινής ούρησης. Η σημερινή φαρμακευτική παλέτα διαθέτει χάπια όπως και patches.
Προσοχή: τα φάρμακα αυτά ΔΕΝ μπορούν να θεραπεύσουν την ακράτεια τύπου στρες.

 

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΑ ΑΚΡΑΤΕΙΑΣ ΑΠΟ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ: ΤΑΙΝΙΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΤΑΣΕΩΣ
Οι ταινίες ελευθέρου τάσεως υποστηρίζουν την ουρήθρα , ώστε να μπορεί να συγκρατήσει τα ούρα στην κύστη όταν η πίεση αυξάνεται , όπως φερ'ειπειν γίνεται με τον πταρμό, τον βήχα, την γυμναστική κλπ. Στην βιβλιογραφία αναφέρονται πια δεκάδες ταινίες, με διαφορετικό όνομα, και τεχνική εισαγωγής. Στην πραγματικότητα όλες δρούν μα τον ίδιο τρόπο.


Tension free vaginal tape (TVT)
Φυσιολογικά η ουρήθρα παραμένει κλειστή και συγκρατεί τα ούρα εντός της κύστης. Σε γυναίκες με ακράτεια στρες οι αδύναμοι μύες του πυελικού εδάφους δεν μπορούν να στηρίξουν την ουρήθρα στην σωστή της θέση. Αυτό ακριβώς διορθώνει το TVT. Πρόκειται για μια μικρή ταινία από συνθετικό ύφασμα πολυπροπυλενίου που τοποθετείται ακριβώς κάτωθεν της ουρήθρας μέσω του κόλπου. Ετσι παρέχει επιπλέον στήριξη κάτω από την ουρήθρα και στο μέσο αυτής (το σημείο όπου ασκείται η μεγαλύτερη πίεση κατά τον πταρμό, τον βήχα κλπ). Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα η ουρήθρα να παραμένει κλειστή στον πταρμό/βήχα και έτσι τα ούρα να συγκρατιούνται μέσα στην κύστη και να μην υπάρχει ακράτεια.
Στα χέρια ενός έμπειρου ουρογυναικολόγου το TVT:
• Είναι ελάχιστα επεμβατικό: 2 μόνο μικρές τομές, του ενός εκατοστού πάνω από το τριχωτό στο εφήβαιο
• Ελάχιστος πόνος: οι πιο πολλές ασθενείς δεν απαιτούν επιπλέον αναλγησία πέραν του χειρουργείου.
• Ποσοστό επιτυχίας > 90%
• Χρόνος χειρουργείου : 20 λεπτά
• Αναισθησία: γενική ή ραχιαία ή τοπική ανάλογα την περίσταση
• Πολύ μικρός κίνδυνος ανάγκης καθετηριασμού μετά το χειρουργείο :< 2%
• Ελάχιστες επιπλοκές
• Η ταινία τοποθετείται χωρίς τίποτα να είναι ορατό από την ασθενή στο τέλος του χειρουργείου
• Αμεση αποτελεσματικότητα
• Χρόνος αποκατάστασης μετά το χειρουργείο 3-4 εβδομάδες. Συνίσταται να αποφεύγεται η σεξουαλική επαφή, έντονη γυμναστική και άρση μεγάλου βάρους για 4-6 εβδομάδες.
• Μέχρι σήμερα >200.000 γυναίκες παγκοσμίως έχουν επωφεληθεί από τα ευεργετικά αποτελέσματα του TVT.

 

Trans-obturator slings (TVT-O & TOT)
Οι ταινίες αυτές τοποθετούνται μέσω του κόλπου αλλά όχι πίσω από το οστό της ηβικής σύμφυσης, παρά οριζοντίως, μέσω ενός τρήματος της πυέλου στην εσωτερική επιφάνεια του μηρού. Αποτελούν εναλλακτική οδό τοποθέτησης και αντί για 2 μικρές τομές στο τριχωτό του εφηβαίου, οι τομές αυτές , ενός εκατοστού έκαστη, γίνονται στην εσωτερική επιφάνεια του μηρού. Τα ποσοστά επιτυχίας είναι σχεδόν τα ίδια περίπου με το TVT.